Czy przedsiębiorca może ogłosić upadłość konsumencką?

Ostatnia aktualizacja: 14 sierpnia 2026

Tak — ale dopiero po zamknięciu działalności. Na dzień złożenia wniosku firma musi być wykreślona z CEIDG; już następnego dnia po wykreśleniu były przedsiębiorca może złożyć wniosek o upadłość konsumencką, a długi firmowe — kredyty, kontrahenci, ZUS, urząd skarbowy — wchodzą do postępowania i co do zasady podlegają umorzeniu. To najczęstsza droga oddłużenia osób z JDG.

Dlaczego z otwartą działalnością nie można ogłosić upadłości konsumenckiej?

Upadłość konsumencka jest zarezerwowana dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Dopóki wpis w CEIDG jest aktywny, jesteś w świetle prawa przedsiębiorcą — i przysługuje Ci wyłącznie upadłość przedsiębiorcy: postępowanie bardziej sformalizowane, droższe i obwarowane dodatkowymi obowiązkami. Samo zawieszenie działalności nie wystarczy — ustawa wymaga, by na dzień złożenia wniosku działalność była wykreślona.

Dobra wiadomość: nie ma żadnego okresu karencji. Wykreślenie z CEIDG działa od razu — wniosek o upadłość konsumencką można złożyć już następnego dnia. W praktyce z naszymi klientami porządkujemy kolejność: najpierw domknięcie spraw firmy (pracownicy, leasingi, remanent, wyrejestrowanie z ZUS), potem wykreślenie, a następnie kompletny wniosek konsumencki.

Co z długami firmowymi — kredytami, ZUS-em, urzędem skarbowym?

Po zamknięciu działalności nie ma podziału na długi „firmowe" i „prywatne" — wszystkie są po prostu Twoimi zobowiązaniami i wszystkie wchodzą do upadłości konsumenckiej: kredyty obrotowe, pożyczki, niezapłacone faktury kontrahentów, zaległości wobec ZUS i urzędu skarbowego. Co do zasady podlegają umorzeniu tak samo jak długi konsumenckie. Umorzeniu nie podlegają jedynie zobowiązania wyłączone ustawą (m.in. alimenty, grzywny, renty odszkodowawcze).

To ważne szczególnie dla osób, które po upadku firmy latami „wychodzą na zero" — cała pensja idzie na raty i zaległości składkowe, a dług realnie nie maleje. Upadłość konsumencka zatrzymuje odsetki i egzekucje z dniem ogłoszenia, a kończy się umorzeniem — czyli tym, czego nie da żadna spłata „po kawałku".

Co z leasingami przy zamykaniu działalności?

Przedmiot leasingu (auto, maszyna) nie jest Twoją własnością, więc nie wchodzi do masy upadłości. Przy zamykaniu działalności umowę leasingu zwykle się rozwiązuje — przedmiot wraca do leasingodawcy albo przejmuje go ktoś inny w drodze cesji. Jeżeli po rozliczeniu umowy zostaje niedopłata, staje się ona zwykłym długiem — i jako taka wchodzi do upadłości konsumenckiej. Sytuację z aktywnymi leasingami warto omówić przed wykreśleniem firmy, bo kolejność ruchów ma znaczenie finansowe.

Nie złożyłem w terminie wniosku o upadłość firmy — czy to przekreśla oddłużenie?

Przedsiębiorca ma ustawowy obowiązek zgłosić upadłość firmy w ciągu 30 dni od powstania niewypłacalności — i wielu właścicieli JDG tego nie robi, po prostu zamykając działalność z długami. Od reformy z 24 marca 2020 r. nie zamyka to drogi do upadłości konsumenckiej: sąd ogłasza upadłość bez badania przyczyn niewypłacalności. Okoliczności upadku firmy mogą natomiast wpłynąć na długość planu spłaty (standardowo do 36 miesięcy; przy umyślności lub rażącym niedbalstwie 36–84). W praktyce sądowej rzetelnie opisana historia działalności — kryzys branży, niezapłacone faktury, choroba — działa na korzyść dłużnika.

„Sam prowadzę firmy i wiem, jak cienka jest granica między dobrym rokiem a spiralą: dwóch kontrahentów nie płaci i nagle ZUS, raty leasingu i kredyt obrotowy jadą z oszczędności. Były przedsiębiorca to nie jest gorszy klient upadłości — to najczęściej człowiek, który po prostu wziął na siebie większe ryzyko niż etatowiec."

— Michał Dymarczyk, założyciel kancelarii, ekspert ds. upadłości konsumenckiej

Upadłość firmy, restrukturyzacja czy upadłość konsumencka — co wybrać?

Jeżeli firma jeszcze działa i ma szansę przetrwać — istnieją postępowania restrukturyzacyjne, które pozwalają układać się z wierzycielami bez zamykania biznesu. Jeżeli działalność faktycznie już nie istnieje albo nie ma czego ratować, utrzymywanie wpisu w CEIDG tylko po to, „żeby nie zamykać", zwykle pogarsza sytuację: rosną składki ZUS i odsetki. Dla większości właścicieli JDG z długami przerastającymi dochody najkrótszą drogą do realnego oddłużenia jest zamknięcie działalności i upadłość konsumencka. Obsługujemy takie sprawy w całej Polsce — także przedsiębiorców z Wałbrzycha i regionu, przed Sądem Rejonowym w Wałbrzychu.

Zobacz też: kto może ogłosić upadłość konsumencką, ile kosztuje upadłość konsumencka oraz jak wygląda proces krok po kroku.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. — Prawo upadłościowe: art. 491¹ (zakres podmiotowy postępowania konsumenckiego — osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej), art. 21 (obowiązek zgłoszenia upadłości przez przedsiębiorcę w terminie 30 dni), art. 491¹⁵–491¹⁶ (plan spłaty i umorzenie zobowiązań). Reforma z 24 marca 2020 r. otworzyła upadłość konsumencką dla byłych przedsiębiorców na zasadach ogólnych.

Stan prawny na: sierpień 2026. Materiał ma charakter informacyjny — kolejność zamknięcia działalności i złożenia wniosku ustalimy podczas bezpłatnej rozmowy.